اسلامی

محرم‌الحرام نخستین ماه تقویم اسلامی (هجری قمری)

ماه محرم یکی از ماه‌های دوازده‌گانه قمری و دارای حرمتی خاص می‌باشد. شروع سال قمری اسلامی با این ماه می‌باشد.

 در زمان خلافت سیدنا عمر بن خطاب رضی‌الله‌عنه، مسلمانان به علت عدم وجود تاریخ، با مشکلات عدیده‌یی در داد و ستد و قراردادهای تجاری و اقتصادی مواجه بودند، بنابراین پس از شورا و تبادل نظر امیرالمؤمنین عمرفاروق رضی‌الله‌عنه با نخبگان صحابه رضی‌الله‌عنهم، تصمیم بر این شد، تاریخی را پایه‌گذاری نمایند تا این مشکل، رفع گردد.

 لذا از آنجا که هجرت رسول‌الله صلی‌الله‌علیه وآله و‌سلم از مکه مکرمه به مدینه منوره، اساس تشکیل دولت در اسلام بود، هجرت رسول‌الله با اجماع صحابه رضی‌الله‌عنهم مبدأ تاریخ قرار گرفت. و از آنجا که آغاز هجرت مسلمان‌ها با دستور رسول‌الله (ص)از ماه محرم بود، اولین ماه قمری هم محرم تعیین گردید.

قبل از فرض شدن روزه رمضان، مسلمان‌های صدر اسلام، روز دهم محرم که معروف به عاشورا است را روزه می‌گرفتند.اما پس از وجوب رمضان، روزه گرفتن در روز عاشورا، اختیاری بود و کسی مجبور به روزه گرفتن در آن روز نمی‌شد.

رسول‌الله صلی‌الله‌علیه وآله و‌سلم در بدو ورود به مدینه، متوجه شدند که یهود مدینه، در روز دهم محرم روزه می‌گیرند. علت را پرسیده و دریافتند که یهود به شکرانه نجات بنی‌اسرائیل از چنگال فرعون، روزه می‌گیرند. بنابراین نبی مکرّم صلی‌الله‌علیه وآله و‌سلم پس از حصول اطمینان از وقوع این قضیه در روز عاشورا و به خاطر تأسّی به سنت موسوی علیه‌السلام، مسلمانان را تشویق به روزه گرفتن در این روز نموده و روزه گرفتن در این روز را از بافضیلت‌ترین روزه‌ها قرار دادند. اما به دلیل مخالفت با یهود و عدم تشابه با دشمنان دین و قرآن، رسول‌الله صلی‌الله‌علیه و‌آله و‌سلم، امت را ارشاد فرمودند که همراه روزه عاشورا، روز نهم و یا روز یازدهم را روزه بگیرند.

نکته قابل ذکر این‌که شهادت اولین شهید محراب؛ سیدنا عمر فاروق رضی‌الله‌عنه در این ماه و شهادت سرور جوانان بهشتی؛ سیدنا حسین رضی‌الله‌عنه در این ماه، تأثیری در فضیلت و مناسبات این ماه ندارد، بلکه تقدیر الهی چنین رقم خورده که شهادت این دو صحابه نبی علیه‌السلام و شهادت بسیاری از مؤمنین دیگر و رخدادهای تاریخی مهم امت‌های پیشین نیز در این ماه اتفاق بیفتد و با توجه به این‌که مسلمان اجازه ندارد بیش از سه روز تعزیه بگیرد، ما هم مجاز به برگزاری سالگرد تعزیه، ماتم و سوگ برای هیچ فردی نیستیم؛ چرا که از رسول‌الله صلی‌الله‌‌علیه وآله وسلم، خاندان و شاگردان ایشان، چنین عمل‌کردی نقل نشده و در تاریخ صحیحی هم به اثبات نرسیده که فرزندان، نوادگان و شاگردان حضرت حسین رضی‌الله‌عنه برای ایشان سالگرد شهادت گرفته و یا شربت و نذری توزیع کنند.

بنابراین می‌بایست مسلمان، آغاز سال قمری اسلامی را با آرمان‌خواهی سیدنا حسین رضی‌الله‌عنه و شهادت‌طلبی سیدنا عمر فاروق رضی‌الله‌عنه شروع نموده و غیرت و حمیّت دینی، نوع‌دوستی و خیرخواهی و شجاعت را در خود زنده و شعله‌ور نموده و در عزای این دو بزرگ گریه نکند؛ زیرا این دو صحابه نبی صلی‌الله‌علیه وآله و‌سلم به هدفشان که تحقّق دین و ظهور حق و شهادت در راه حق بود، رسیدند. بلکه باید بر غفلت و قصور خودمان نسبت به وظایف دینی و تکالیف شرعی گریه نموده و به فکر چاره باشیم.

لذا می‌بایست مسلمان راستین در این ایام، راه و هدف سیدنا حسین رضی‌الله‌عنه که مبارزه با نفس و عقیده باطل است را ادامه داده و با نفس اماره و افسارگسیخته خود پیکار نموده و در قبال این مصیبت بزرگ، صبوری نموده و پاداش صبر را از الله متعال بخواهد.

یادآوری این نکته نیز لازم و ضروری است که بر خلاف برداشت و تصور اشتباه برخی افراد، انجام دادن هیچ امر مشروعی در این ماه، مثل نظافت، شستن لباس، خوردن، نوشیدن و یا مباشرت (هم‌خوابی) با همسر، ممنوع نیست و انجام دادن این اعمال مانند سایر ماه‌ها، مباح و جائز است.

الله متعال می‌فرماید: ترجمه: ‏شمار ماه‌های (سال قمری) در حکم و تقدیر خدای متعال، و مضبوط در لوح محفوظ، یا موجود) در کتاب آفرینش، از آن روز که آسمان‌ها و زمین را آفریده است‌، دوازده ماه است، که چهار ماه از آن، حرام است (و آن‌ها عبارتند از: ذی‌القعده، ذی الحجّه، محرّم و رجب. که جنگ در این ماه‌ها، حرام است. توبه/ ۳۶

جایگاه امام حسین رضی الله عنه رسول الله صلى الله علیه و سلم حسین و برادر بزرگترش حسن را بسیار دوست می‌داشتند

ابوهریره رض می‌گوید: رسول الله صلى الله علیه و سلم فرمودند: (هر كس آنان را دوست بدارد، مرا دوست داشته و هر كس آنان را دشمن بدارد، مرا دشمن داشته است) [مسند احمد]

.ابو سعید خدری رضی الله عنه می‌گوید: رسول الله صلى الله علیه و سلم فرمودند: « (حسن و حسین سرور جوانان اهل بهشت اند) [سنن الترمذی].

در حدیثی دیگر كه یعلی العامری رضی الله عنه روایت نموده است، رسول الله صلى الله علیه و سلم فرمودند: «(حسین از من است و من از حسین، خداوند(ج) هر كسی که حسین را دوست داشته باشد، ان را دوست دارد) [سنن الترمذی].

حضرت امام حسین و خلفای راشدین رضی الله عنهم اهل سنّت، دوستی با اهل بیت، به ویژه خاندان حضرت علی رضی الله عنه را از وجیبه‌ی دینی خود می‌دانند و با دوستان آنان دوست و با دشمنان شان دشمن هستند. در رأس همه، خلفای راشدین رضی الله عنهم دوستی و ارادت خود را در گفتار و كردار با اهل بیت رسول الله صلى الله علیه و سلم و خاندان حضرت علی رضی الله عنه به اثبات رسانیده اند. علامه ابن كثیر دمشقی رحمة الله می‌گوید: صدیق و همچنین عمر و عثمان، وی(حسین) را اكرام و تعظیم می‌نمودند.

در روایتی آمده است که عبدالله بن عمر رضی الله عنهما به پدرش گفت: چرا سهمیه‌ی من از غنایم از سهمیه‌ی حسن و حسین رضی الله عنهما كمتر است، در حالی كه من در برخی غزوه ها در ركاب رسول الله صلى الله علیه و سلم بوده ام و آنان در آن زمان نونهالانی شش و هفت ساله بوده اند؟ سیدنا عمر رضی الله عنه به فرزندش پاسخی داد كه نشانگر عمق محبّت ایشان نسبت به حضرت امام حسن و حضرت امام حسین رضی الله عنهما است، فرمود:

(اگر جدّی همانند جدّ حسن و حسین و مادر و پدری همانند مادر و پدر آنان بیاوری، آن‌گاه سهمیه ای برابر با آنان به تو خواهم داد). حضرت عثمان رضی الله عنه نیز نسبت به آنان محبّت فراوانی داشت و آنان نیز او را دوست داشتند؛ چرا که به گواهی تاریخ در چندین مورد از مأموریت‌ها و لشکرکشی‌های سپاه اسلام در زمان حضرت عثمان رضی الله عنه، حضرت امام حسن و حضرت امام حسین رضی الله عنهما به فرمان ایشان شرکت داشتند و هنگامی که باغیان، خانه‌ی حضرت عثمان رضی الله عنه را محاصره کرده بودند، حضرات حسنین رضی الله عنهما همراه با ۷۰۰ تن از صحابه و جوانان مدینه از منزل ایشان محافظت می‌کردند و حتّی در یک مورد درگیری، به شدّت مجروح شدند، ولی تا هنگامی که خود حضرت عثمان رضی الله عنه از ایشان خواستند دست از محافظت برداشته و به خانه‌هایشان بازگردند، با جان و دل از ایشان محافظت می‌کردند و حتّی حاضر بودند در این راه شهید شوند که این خود نهایت محبّت بین آنان را می‌رساند.

این گونه آن حضرت در سن پنجاه و چهار سالگی به همراه هفتاد و دو تن از یاران با وفا و جان نثار خویش كه هفده نفر آنان از اهل بیت و خاندان حضرت علی رضی الله عنه بودند، در تاریخ 10 محرم سال 61 هجری در صحرای كربلا به شهادت رسیدند. رضوان الله علیهم اجمعین.

با تعمّق مختصری، انسان با بصیرت به این نتیجه می‌رسد که پیروزی واقعی در این نبرد خونین از آنِ حضرت حسین رضی الله عنه بود، زیرا پیروزی آن نیست که انسان از میدان نبرد سالم در آید، یا دشمن خود را به خاک هلاکت افکند. پیروزی آن است که هدف خود را پیش برد و دشمن را از رسیدن به مقصود خود باز دارد. بدین ترتیب حضرت حسین رضی الله عنه به مسلمین درس داد، مسلمان و مؤمن واقعی و پیرو راستین سنت پیامبر اسلام نباید در برابر استبداد، ظلم، فسق و فجور سر تسلیم خم کند و نباید بخاطر قدرت و تجهیزات ظاهری و سطحی دشمنان اسلام به این بهانه که عِدِّه و عُدَّه اش کم است در حمایت حق و خدمت اسلام سر باز زند یا سیاستی منافقانه اختیار نماید بلکه تسلیم و سرسپردگی مؤمن در جلوی حق است به همین دلیل پس از رحلت رسول اکرم صلی الله علیه وسلم تا پایان دوره‌ی خلافت خلفای راشدین رضی الله عنهم چون سیر حکومت در مسیر حق بود و خلافت منهاج نبوّت و موافق سنت بود حضرت حسین رضی الله عنه هم که نه تنها ساکت بود بلکه از بزرگترین دستیاران و پیشگامان ادامه‌ی این حرکت بوده و کوچکترین مخالفتی از وی در برابر خلفای بر حق پیامبر اسلام، ابوبکر، عمر، عثمان، علی رضی الله عنهم مشاهده نشده است. و همچنین بعد از مصلحت حضرت حسین رضی الله عنه با حضرت امیرالمؤمنین معاویه ابن ابی سفیان رضی الله عنهما و واگذار نمودن حضرتش امر حکومت اسلامی را به صحابی جلیل القدر و کاتب وحی رب العالمین حضرت امیر معاویه رضی الله عنه، حضرت حسین رضی الله عنه هیچ مخالفتی و مبارزه‌یی نفرمود زیرا عظمت و حقّانیت او را نیز معترف و قایل بوده ولی به محض اینکه منصب زمامداری و حکومت از مسیر اصلی خود انحراف پیدا کرد و نا اهلانی زمام امور را به دست گرفتند، حضرت سرور شهیدان تا پای جان خود و عزیزانش ایستادگی فرمود و با نثار خون پاکش روسیاهی باطل و سرخ رویی حق را بر صفحات تاریخ عالم تا قیام قیامت ثبت نمود.

امام زهری می فرماید: از کسانی که در قتل حسین رضی الله عنه دست داشتند هیچ احدی نبود که قبل از آخرت در همین دنیا هم به کیفر جنایت ناروای خود نرسند، بعضی ها کشته شدند، بعضی ها روسیاه شدند و مسخ شدند، از بعضی دولت و سلطنت سلب شدند، کسانی که می خواستند نهال شهوات باغ نفسانی و امیال شیطانی و بهار جاه و منزلت خود را با خون انسانان پاک واقعی و ریحان پیامبر خدا آبیاری کنند دیری نپایید که دست قهر الهی به صورت های مختلف از پشت پرده‌ی غیب ظاهر شد و باغ و بهار استبدادمنشان و ستمکاران را به رنگ خرمن سوخته و بستان خزان‌دیده درآورد و کاخ جور و ستم را از بیخ و بنیادش برکند، فرصت نداد که شب را سحر کند اما شخصیت، بزرگواری و عظمت مردان باخدایی که بخاطر سربلندی کلمة الله در معرکه ی نبرد حق و باطل عاشقانه جان باختند و در میدان شهادت گویی سبقت بردند، در طول تاریخ جامعه انسانیت پس از گذشت سال های متمادی بر حال خود باقی و مداوم و روز به روز در ترقّی و تداوم و رونق خون سرخ شهادت شان با کهنه‌ترشدن مدت زمان افزایش می‌یابد و بعد از سال‌ها هنوز هم به قلوب مؤمنین طراوت و تازگی ایمانی و جذبات مسلمانی را نیرو و تحرک می‌بخشد.

محمد نسیم عمری

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *