صحت

مثانه چیست ؟

مثانه اندامی کیسه‌ای است که مثل معده قابلیت افزایش حجم دارد. دیواره مثانه می‌تواند ۵ تا ۹ سانتی‌متر کشیده شود.

داکتر: سخی احمد

قسمت نخست

مثانه اندامی کیسه‌ای است که مثل معده قابلیت افزایش حجم دارد. دیواره مثانه می‌تواند ۵ تا ۹ سانتی‌متر کشیده شود. زمانی احساس ادرار در فرد ایجاد می‌شود که یک‌چهارم مثانه پر شده باشد. این اندام در بخش پایینی حفره شکمی قرار دارد و بخشی از سیستم ادراری و شامل مجموعه سه‌قسمتی زیر است:

میزنای‌ها (Ureters) دو لوله‌ متصل‌کننده کلیه به مثانه

مثانه (Bladder): محل ذخیره ادرار

میزراه ( Urethra): لوله کوتاه خروج ادرار

شکل ظاهری مثانه‌ پر و خالی متفاوت است. زمانی که پر باشد، مثانه به سمت حفره شکمی کشیده می‌شود و دیواره نازکی دارد. در زمان خالی بودن، دیواره، ضخیم و سفت می‌شود.

بخش های مختلف مثانه چیست ؟

مثانه به وسیله رباط‌ها به استخوان لگن و بافت‌های اطراف متصل و ثابت می‌شود. حجم معمول این اندام بین ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌لیتر (به اندازه یک بطری نوشابه تک‌نفره) است. مثانه یکی از اندام‌هایی است که به سرعت می‌تواند آسیب‌های وارد شده بر اثر عفونت یا جراحت در خود را ترمیم کند. ساختار بافتی این اندام از داخل به خارج شامل بافت‌های زیر می‌شود.

یوروتلیوم بافت پوششی داخل کیسه مثانه و در واقع همان بافت آستری است. این بافت چین‌های داخلی را تشکیل می‌دهد. سلول‌های سطح در تماس با ادرار، سلول‌های چتری نام دارند و غشای آن‌ها برای محاظت اندام در برابر ترکیبات مضرر ادرار درصد متفاوتی از لیپید و پروتئین دارد. در افزایش حجم مثانه این بافت بدون بهم‌ریختگی ساختار، به ۲ یا ۳ لایه تبدیل می‌شود. به همین دلیل اپیتلیوم انتقالی نیز نام دارد.

زیرمخاط شامل بافت همبند و رگ‌های خونی می‌شود.

ماهیچه صاف دفع‌کننده، لایه‌ای ضخیم است و در دفع ادرار نقش دارد. تارهای این ماهیچه‌ در جهات مختلف سازمان‌یافته است تا در زمان افزایش حجم یکپارچگی مثانه حفظ شود.

بافت چربی و رگ خونی زیر ماهیچه صاف قرار دارند.

غشای سروزی یک لایه بافت همبند نرم است که مثانه را دربر می‌گیرد.

شکل ساختاری مثانه و عملکرد هر بخش شامل موارد زیر است.

سقف مثانه

دیواره‌های جانبی چپ و راست

دیواره عقبی

تریگون مثانه همان ساختار مثلث‌شکل در بخش انتهایی کیسه مثانه است که ورودی میزاره‌ها در این قسمت قرار دارند. ساختار مثلثی این بخش مانع از بازگشت ادرار به مثانه و کشیدگی میزراه می‌شود.

اسفنکترها دریچه‌های ماهیچه‌ای هستند که دو نوع داخلی و خارجی دارند.

داخلی: در مردان و زنان متفاوت است. در مردان از ماهیچه صاف حلقوی تشکیل شده اما در زنان بخشی از آناتومی مثانه است و ماهیچه جداگانه‌ای ندارد.

خارجی: در مردان و زنان تفاوتی ندارد. ماهیچه مخططی است که وظیفه کنترول ارادی را بر عهده دارد.

میزراه لوله کوتاه انتهای مثانه است که ادرار پس از رسیدن سیگنال به اسفنکتر داخلی، وارد آن می‌شود. میزراه در زنان کوتاه‌تر از مردان است و هیچ‌گونه حرکت دودی در این بخش وجود ندارد و خروج ادرار تحت تاثیر فشار ادرار داخل مثانه، نیروی گرانش و کشش ماهیچه‌ای است.

ادامه دارد

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

همچنین ببینید
بستن